محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1734
مرآة البلدان ( فارسى )
بعضى مواضع دراينروز و در شب اينروز ملحوظ نظر مهراثر شاهانه گرديد . روز سهشنبه ششم شاهزاده بهمن ميرزا « 84 » كه از قراباغ آمده بود با پسرهاى خود به حضور مهر ظهور مبارك مشرف شد . شب اينروز در خانهء جانشين به شام موعود بود . چراغانى و آتشبازى بسيار خوبى هم كردند . روز هفتم از تفليس عزيمت بادكوبه فرمودند . روز هشتم تشريففرماى گنجه گرديدند . روز نهم بهطرف توريانچاى كه از محال شكى است توجه شد . شب يازدهم دو ساعت از شب رفته شهر شماخى به ورود مسعود - همايون مزين گرديد . همهجا را چراغانى كرده بودند . روز يازدهم نيز دو ساعت از شب گذشته به شهر بادكوبه ورود فرمودند و بعد از صرف شام به كشتى قسطنطين كه در ابتداى سفر خيريتاثر درآن نشسته بودند داخل شده و بعضى ملتزمين ركاب ظفر نصاب همايون نيز در كشتى موسوم به « شاه » نشسته به راه افتادند . روز دوازدهم اگرچه نزديك به انزلى شدند ولى طوفان و انقلاب دريا مانع بود كه وارد اسكلهء انزلى شوند . روز چهاردهم رجب به انزلى شرف ورود ارزانى فرموده عموم اهالى ممالك محروسه از سلامت و معاودت اعليحضرت اقدس شاهنشاهى قرين تشكر كامل و مسرت وافر گرديدند و سفر خيراثر فرنگستان به سعادت اختتام يافت . تذييل : بعضى سوار تراكمه قريهء بيار را تاخته نواب جهانسوز ميرزا سوارهء نردينى را مأمور كرده سوارهء مزبور تراكمه را تنبيه كرده آنچه نهب نموده بودند از ايشان مسترد ساختند . از وقايع حزنانگيز اين سال رحلت نواب عليهء عاليه خدر عظمى و
--> ( 84 ) - يعنى بهمن ميرزا بهاء الدوله پسر عباس ميرزا و برادر محمد شاه كه به دولت روسيه پناهنده شده بود .